De Bergense oliebollen van 1962

Featured image

De winter van 1962-1963 was de koudste van de afgelopen eeuw. We moeten zelfs terug naar de winter van 1829-1830 om een nog koudere tegen te komen. De winter van 1962-1963 kenmerkte zich door een extreem lange koude periode van 10 weken en begon op 22 december en duurde tot en met 3 maart. Ook daarvoor was het al koud geweest. Van 21 tot 23 november en in de eerste week van december had het goed gevroren. 

Mijn herinneringen aan deze koude periode beginnen half december. Door de verkennersgroep St. Lambertus, waar ik lid van was, werd ik met de andere groepsleden op pad gestuurd om van deur tot deur oliebollen te verkopen om de kas te spekken. Wij waren zelf het goede doel deze keer. 

Wij belden aan om de bestellingen op te nemen die wij dan op oudejaarsdag uit zouden leveren en afrekenen. Als ik toen van te voren geweten had wat mij op de dag van uitlevering te wachten zou staan, dan had ik me wel tweemaal bedacht. Ik had het mezelf weer eens moeilijk gemaakt om de westrand van het dorp te kiezen als mijn afzetgebied. Lange lanen met ver uit elkaar gelegen huizen. 

De hopman van de groep, beslist geen gekke gerritje, had prijzen in het vooruitzicht gesteld voor de beste verkopers. Van huis uit had ik meegekregen dat je voor alles wat je deed meer je best moest doen dan anderen om te slagen in het leven. Mijn ouders beoordeelden hun kinderen op hun bijdrage aan het geheel. Of het nu huiselijke klusjes waren of ons werk in de winkel, de kerk, de vereniging of in welk ander verband dan ook waar hun kinderen actief werden ingezet. 

Of je wilde of niet, je kon maar beter meer doen van wat er van je verlangd werd. En dat deed ik dan ook. Met mijn aantal bij elkaar gesprokkelde bestellingen behoorde ik tot de besten van de groep. Daar was ik best wel trots op. Tot de oudejaarsdag dat ik de bestelde oliebollen moest rondbrengen. 

Het was, net als de voorafgaande dagen, bitterkoud die maandag de laatste dag van 1962. Het vroor de hele dag. Er waaide een straffe oostenwind met venijnige windstoten. De gevoelstemperatuur was min 10 graden Celsius. De zon liet zich niet zien wat het er die dag niet beter op maakte. IJspegels aan de bomen en de goten maar de schoonheid van dit wintertafereel was niet aan mij besteed. Er lag al dagen verijst sneeuw waardoor het nauwelijks mogelijk was om te fietsen. De slee was daarom die dag mijn vervoermiddel om de oliebolbestellingen rond te brengen. Ik had mijn pyjamabroek onder mijn broek aangetrokken om de kou te weren. Rubber laarzen aan de voeten om niet uit te glijden met een paar extra sokken aan, zo moest ik er tegen kunnen. 

De oliebollen werden door de oudere jongens van de groep gebakken in de keuken van het Parkhotel van de familie Woudstra, op de hoek van de Breelaan en de Stationsweg. Er stonden grote pannen vet op het vuur waar het beslag met twee lepels in werd gedompeld. De ingrediënten zoals, bloem, eieren, gist, krenten, rozijnen, zout, en melk waren door de leiding van de verkenners bij de plaatselijke middenstand bij elkaar geschooid. Dat wij hiermee de plaatselijke bakkers oneerlijke concurrentie aandelen beste ik pas veel later. 

Het was goed toeven in de keuken. Het was er heerlijk warm en er was een gezellige sfeer onder elkaar. Regelmatig moest ik naar de keuken terugkeren om mijn voorraad van verse bollen gefrituurd gistdeeg weer aan te vullen. Op die momenten kon de kou in mijn 12 jarige lijf weer even verdwijnen. 

Mijn laatste levering, het was al donker en nog kouder dan overdag, was op de Eeuwigelaan. Ik was bekaf en liep op mijn laatste benen. Op één van de adressen werd ik binnen gevraagd om de bestelling af te rekenen. Ik kende het echtpaar omdat ik daar ook wel boodschappen afleverde uit onze kruidenierswinkel. Toen zij zagen hoe ik er aan toe was boden zij mij een warme kop thee aan. Op de terugweg, vlak bij de Kattenberg, ging ik uitgeput op mijn slee zitten. Ik heb gejankt van ellende. Maar ook van opluchting dat het volbracht was.  

Enkele weken later, 18 januari 1963 om precies te zijn, won Reinier Paping de twaalfde Elfstedentocht. Afzien en uitputting waren ook hier de sleutelwoorden van een helse tocht onder de meest extreme weersomstandigheden. Brrrr. 

Ik wens iedereen een mooie jaarwisseling.

 

Gepubliceerd door

Frans

Ik vind het leuk om te schrijven. Ik schrijf het liefst verhalen. Verhalen over hetgeen ik zelf beleefd heb. Maar ook verhalen die geïnspireerd zijn op bijvoorbeeld foto's of andere observaties.

11 gedachten over “De Bergense oliebollen van 1962”

    1. Ach Lenneke het is lastig om het verleden te vergelijken met het heden. Veel van mijn generatiegenoten kunnen soortgelijke verhalen vertellen. Ik vraag me af of het leven nu in al zijn aspecten makkelijker is dan toen.

      Like

  1. Och Fransie, Ik bijna de tranen in me ogen staan. Wat een heerlijk zielig Kerstverhaal zo aan het einde van het jaar. Klote oliebollen! Lust je ze nog wel? Groetjes

    Verstuurd vanaf mijn iPad

    Liked by 1 persoon

  2. O wat een heerlijk verhaal heb je weer neer gezet. Ik herken veel dingen eruit hoe het vroeger bij jullie thuis was. Ik wens je een heel goed nieuwjaar voor jullie gezin en blijf aub deze verhalen vertellen. Groetjes je nicht uit Hoogwoud.

    Liked by 1 persoon

  3. Wat een ontroerend verhaal, ik zie je gewoon lopen daar op de Eeuwige laan met je oliebollen en je slee..zoals het er vandaag uitziet hier in Nederland, wordt het oudjaar op z’n Australisch haha. Fijne jaarwisseling!!

    Liked by 1 persoon

  4. Ach jee, ik weet nog hoe koud het toen was, dus ik heb erg veel medelijden met de twaalfjarige van toen. Maar wel een doorzettertje dus! Geweldig verhaal. Ik hoop dat je in latere jaren niet zo hebt hoeven afzien en ik wens je veel geluk en gezondheid voor het nieuwe jaar.

    Liked by 1 persoon

Een reactie stel ik zeer op prijs

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s